Expeditie

 

Inmiddels ben ik over de drempel van het nieuwe jaar. De witgepoederde oliebol is overgegaan in gestaag vallende sneeuw. Alle dagen lang sneeuwt het elke dag wel. Dan veel, dan weinig. De temperatuur schommelt overdag rond het vriespunt. Een uitglijder is snel gemaakt, zeker nu mijn soepelheid tanende is. En daarom begeef ik me nu niet op glad ijs. Alhoewel, daarvoor deed ik dat ook niet. Ik ben meer van de kat uit de boom kijken.

En die kat uit de boom kijkt vanuit celblok H vanachter het raam naar buiten, waar ik wat durfals zie lopen of zelfs fietsen. Wat een waaghalzen. Alsof er niets aan de hand is. Ik vind sneeuw mooi, zeker als die maagdelijk wit is. Maar dat is meestal van korte duur, zeker in de stad. Kortom, het is een hoop gedoe. 

In die zin is voor mij het jaar toch al niet zo leuk begonnen. Het begon al met twee crematies van mensen die mij te jong en te dierbaar waren. En de emotie hierover wil ik dan het liefst in de buitenlucht verwerken. Tja, met dit ijzige weer met hier en daar gladde pistes is dat geen optie. 

Toch heb ik dat wel gedaan, want van binnen zitten werd ik zo’n beetje gallisch en dat komt de sfeer in huis ook niet ten goede. Dan wordt het te veel gekissebis over onbenulligheden. Mijn eerste buiten expeditie was afgelopen zondagmiddag. Een tochtje naar AH in de Arena en daarna door naar de VF voor een theatervoorstelling. Het was een theaterstuk van Paleis voor Volksvlijt. Nou ja, vlijt kon me niet worden ontzegd. Met een wandelstok, die nog van schoonvader is geweest, betrad ik voorzichtig het buitentapijt dat hier en daar hoogpolig was van de sneeuw met patronen van opgehoopte drek met daaronder hier en daar een glad ondertapijt.

Nu moet ik wanneer ik naar de VF ga wel over een paar bruggen. En bij dit weer word ik panisch wanneer ik een brug over moet. Daarom besloot ik om toch maar op de weg te gaan lopen. Andere mensen die wel gewoon op de stoep de brug over liepen keken me bemoedigend aan alsof ze wilden zeggen: je kunt het, goed bezig. 

Ook de mensen in de auto waren coulant en lieten mij voorgaan. Kortom, de weg was voor even van mij en een paar andere voorzichtige mensen. Eenmaal bij AH heb ik vlug wat boodschappen gedaan, in de rugzak gedaan en hop naar de VF. Een traject wat ik normaal in tien minuten afleg, maar in deze slakkengang werd dat minstens drie kwartier. 

Bij de eerste brug werd ik al gewaarschuwd door twee jonge mensen die mij zagen stuntelen. Kijk uit meneer, het is glad op de brug. Reden voor mij om me in een nog lagere versnelling te gaan voortbewegen, want er kwam nog een brug. Maar uiteindelijk is de poolexpeditie geslaagd en was ik op tijd in de VF en zo ben ik met horten en stoten over de drempel van het nieuwe jaar gegaan. Wat het nieuwe jaar nog in petto heeft is ongewis!

 

 

Rood kleuren in verbinden en liefde

'Hallucineren' is gekozen tot het Van Dale Woord van het Jaar 2025. Het is geen nieuw woord, maar volgens hoofdredacteur Ton den Boon van De Dikke Van Dale staat het woord voor een bepaalde trend in het afgelopen jaar namelijk: ‘het 'hallucineren' van chatbots als Chat GPT en Gemini. In die context betekent hallucineren in­for­ma­tie ver­strek­ken die niet op (be­trouw­ba­re) da­ta is ge­ba­seerd en die daar­om on­nauw­keu­rig of vol­strekt on­juist is’. 

De tijdgeest zegt dus dat niet alleen mensen dingen zien die er niet zijn, maar ook chatbots. Maar dat laatste vind ik geen verrassing? Het niet willen zien, van dingen die simpelweg echt zijn, is groeiende. Kijk alleen maar naar de onbeschofte reacties op social media. Ik begin zo langzaamaan te geloven dat steeds meer mensen, inclusief de chatbots, van het juiste pad raken.

Ook bij kinderen begin ik zo mijn twijfels te krijgen. Hoe bedenken ze nou zo’n raar woord van het jaar? Nou ja, woord. Het zijn eigenlijk twee cijfers 6-7. Dit kinderwoord van het jaar betekent ook nog eens helemaal niets, volgens een taaldeskundige. Kinderen zeggen, wanneer ze elkaar tegenkomen en iets tegen elkaar zeggen: 6-7. Daarbij maken ze een gebaar met hun handen, alsof ze iets wegen. Alleen weten ze niet wat. Hoe maf is dat? Tja, je zou ervan kunnen gaan hallucineren en dat doen natuurlijk de chatbots. Die maken dan van niets een heel verhaal wat je bijna zou gaan geloven. 

Hallucinatie en 6-7 zijn dus de twee gekozen woorden van dit jaar. Twee merkwaardige en ondefinieerbare woorden waarmee we afscheid gaan nemen van een bizar 2025 waarin de verbinding ver te zoeken was. Hopelijk hebben de Drie Wijzen uit het Oosten met kerstmis, naast het daglicht wat de dagen weer doet lengen, voor enige verlichting gezorgd. Daarover gesproken. Op deze vooral grijze dagen is er aan verlichting geen gebrek. Nee, dan bedoel ik niet in mijn hoofd, maar op straat. Overal waar ik loop zie ik lichtjes en nog eens lichtjes. 

Den Bosch is inmiddels verworden tot een stad waar gulheid, warmte en verbinding centraal staan. Dat heeft ons Serious Request van 3FM op de Bossche Markt laten zien. Het was hartverwarmend en dat moeten we vasthouden en omarmen. Laten we de woorden van het jaar maar snel vergeten. Ik geef ze beide een ‘6-7', maak een wegend gebaar met mijn handen en laat ze verdwijnen in het niets. Nu we op de drempel van 2026 staan  moet het nieuwe jaar rood kleuren in verbinden en liefde!

Feeks

Waar het woordje feeks toe kan leiden? In deze wil ik nog even terug naar het moment waarop ex-informateur Hans Wijers aankondigde te stoppen met zijn opdracht om samen met Sybrand Buma de mogelijkheden te onderzoeken voor een nieuw, doch stabiel middenkabinet. Maar daar werd al heel snel een stokje voor gestoken. Niet het woord leugen, maar het woord feeks deed Wijers struikelen. Hoe kwam het zo? Hans Wijers had na de laatste verkiezingsuitslag Dilan Yeşilgöz van de VVD een leugenaar genoemd, althans volgens het NRC. Dat bleek later niet te kloppen. 

Eric Smit, oprichter van het journalistiek platform FTM had dat gezegd. De bijdrage van Hans Wijers was, volgens Eric Smit, juist genuanceerd. Wijers had gezegd dat het politiek kunst- en vliegwerk zou vergen om een stabiel middenkabinet te vormen. In plaats van zich te verontschuldigen voor de foutieve berichtgeving ging de onderzoeksjournalist Hugo Logtenberg van het NRC dieper graven in het verleden van Hans Wijers. Er moest toch iets zijn om hem te kunnen pakken? Misschien heeft Hugo ook een hekel aan Groen/Links of kan het NRC niet zo goed tegen zijn/haar verlies! 

Wat nu te doen, dacht Hugo.Toch maar even rondbellen bij dat rijkeluis ondernemersclubje van mediamagnaat Sijthoff, waar Hans Wijers lid van is. Ik begreep dat die club juist een coalitie wil tussen VVD, CDA en D66, liefst aangevuld met JA21. Misschien dacht Hans Wijers daar anders over en dus moest hij bloeden. En ja hoor, de judaskus kwam een dag later, want in een privé-groepsapp had Hans Wijers een poos geleden de politiek leider van de VVD een feeks genoemd. 

Nu heeft dat woord vele betekenissen, van kenau tot heks. Ik zal wellicht dit woord ook weleens gebezigd hebben. Ach, we roepen allemaal weleens iets waar we later spijt van krijgen, toch! Ook Hans Wijers dus. Alleen kwam hij daar niet mee weg. Met dank aan enkele bronnen binnen zijn  ondernemersclubje, vrienden van hem. Ik ken een toepasselijk liedje: 'Vriendschap is een illusie'. 

En daar heeft Hugo Logtenberg van het NRC dankbaar gebruik van gemaakt. Hoe ik zoiets noem? Iemand een loer draaien. De krant kreeg daarna veel boze reacties. In hun commentaar op deze kwestie las ik dat het NRC de publicatie heeft gedaan om het maatschappelijk belang van het nieuws. Wat dat precies inhoudt ontgaat me. In mijn ogen is dit gewoon ordinaire en goedkope journalistiek. Iets wat het NRC, dat zichzelf een kwaliteitskrant noemt, totaal niet past! Inmiddels is Hans Wijers met de stille trom vertrokken. Of hij een goede bijdrage had kunnen leveren zullen we nooit weten. Wat ik wel weet is dat de media steeds meer de neiging hebben om oververhit te geraken. In het geval van Hans Wijers zou ik zeggen: wie is hier nou de echte feeks, Hugo?

Eyeopener

Laatst liep ik op de Citadellaan langs de Aa richting het toekomstige bruisende stadsdeel genaamd de Citadelpoort. Dit moet een nieuwe, levendige buurt worden waar wonen, creativiteit en groen samenkomen. Een plek worden waar iedereen zich thuis kan voelen. In mijn jonge jaren heb ik met plezier gewoond in wat nu dus de Citadelpoort moet gaan heten. Toen bruiste het daar ook. Wat zeg ik: het knetterde soms. Er was niet voor niets een klein politiebureau aan de Orthenseweg, want er waren een paar straten in de wijk waar het soms kon knetteren.

Ik was bijna bij de plek waar vroeger Soos Swiebertje was. Op de zaterdagavond dronk ik daar mijn biertje, danste ik met een leuk meisje en werd soms verliefd. Onderweg naar de Nettorama, want daar waren de l’or koffiecups in de aanbieding, moest ik met een glimlach daar nog aan denken. In de Aa dobberden een aantal obesitas-achtig uitziende eenden. Ze klonken nogal boos. Ik dacht: het toedienen van het middel ozempic om af te vallen zou vast bij deze eenden niet misstaan. De eenden kwaakten vooral omdat er een roeiboot van roeivereniging De Hertog in een strak ritme voorbij voer. Nu is deze vereniging nog gehuisvest in een eigentijds fraai cortenstaal gebouw dat helemaal langs de Aa past met aan de overkant de historische Citadel. Maar niet voor lang meer. Dat geldt eveneens voor het authentieke Citadelhofje. Dat wacht straks de sloophamer.

Ik herinner me nog de plannen voor het Paleiskwartier. Dat moest ook een bruisend stadsdeel worden. Dat had misschien gekund als daar het nieuwe theater was verrezen. Nu is het Paleiskwartier gevuld met vooral appartementsgebouwen. Het enige wat er bruist is voor het slapen gaan een tablet steradent in een glas water om een kunstgebit te reinigen. Het Paleiskwartier is een wijk in slaapstand. Klaas Vaak zal er vast een appartement hebben.

Ach, soms loopt het anders met stedenbouwkundige plannen. Ook met de plannen voor de toekomstige Citadelpoort. Nee, er komt geen prestigieus nieuw Design Museum. Dit museum had de eyecatcher moeten worden in de Citadelpoort. Een publiekstrekker. Alleen het werd te duur. Dat laatste had een kind kunnen voorspellen, toch? Wat nu? De plannen gaan gewoon door, maar dan anders. Hoe anders is nog onduidelijk. Wat moet nu de eyecatcher worden? Een nieuwe verlaagde Diezebrug? In het Stadhuis hebben ze namelijk bedacht dat een nieuwe verlaagde Diezebrug de Citadelpoort met de Tramkade en de binnenstad verbindt. Alsof de bestaande Diezebrug dat niet doet. Wat een redenering. Het slaat helemaal nergens op. Ja, alleen op onze portemonnee. Hopelijk loopt er in het Stadhuis geen eyecatcher rond, maar een eyeopener die dat een brug te ver vindt!

De verkenner

Wouter Koolmees is een railrunner. Hij loopt van station naar station om te kijken of de treinen op tijd vertrekken. Meestal lukt dat wel, soms niet. Dan is het op een tochtig perron, zeker in deze tijd, een beetje blauwbekken. Laatst stond ik op het station in Nijmegen te wachten op de trein naar huis. Uit een luidspreker klonk op een vol perron de AI-achtige stem die zei dat de trein wat vertraging had. Ik keek rond. Als al die mensen maar passen in de trein, dacht ik. Zo niet, dan ga ik Wouter Koolmees bellen, de hoofdconducteur van de NS. 

Maar nu even niet. Wouter Koolmees is verkenner geworden. Nee, niet van de padvinderij, maar van het Haagse wespennest. Een verkenner, wat moet ik me daar bij voorstellen? Zelf ben ik nooit lid van de padvinderij geweest, dus ik weet ook niet wat de rol van een verkenner is. Alleen hoorde ik eens dat op een scoutingkamp, wanneer de padvinders braaf lagen te slapen, de verkenner in het donker het deed met een Akela. Voor de duidelijkheid: de verkenner is er voor de jongens en een akela voor de meisjes, maar soms gaan ze samen op kamp om leuke dingen te doen. Ik bedoel maar.

Voor verkenner Wouter Koolmees ligt dat anders. Hij heeft geen tijd om leuke dingen te doen met een akela. Wouter zal de komende dagen ongetwijfeld te maken krijgen met seinstoringen op Den Haag Centraal waardoor het sein regelmatig op rood zal springen. Wat zeg ik nu: rood! Het woord rood werkt bij de VVD als een rode lap op een stier. Dus Wouter zijn taak wordt om alle seinen op groen te houden zonder echt linksaf te slaan. Alhoewel, bij het woord groen slaat de VVD ook al op tilt. Immers die groene jongens en meisjes zijn klimaatdrammers. En dat niet alleen: ze willen ook van de rijken wat van hun zuurverdiende geld afpakken. Nu staat de kleur groen symbool voor groei, leven en natuur, maar dat weten ze niet bij de VVD. Voor hen telt alleen de hardwerkende Nederlander. Hoe die hun geld verdienen deert hen niet. 

Van de week heb ik op NPO plus naar een Deense achtdelige televisieserie gekeken. De titel: Other People’s Money. Het is een dramaserie gebaseerd op ware gebeurtenissen over de grootste belastingzwendel aller tijden. Een netwerk van rijke beleggers, bankiers en juristen weet 447 miljoen burgers van Europa door slimme constructies het duizelingwekkende bedrag van 146 miljard euro te ontfutselen. En daar hoefden ze amper voor te werken. Een onderzoeksjournalist vroeg zich halverwege de serie af waarom mensen aan de bovenkant met alles wegkomen, terwijl mensen aan de onderkant altijd moeten bloeden. Ik moest meteen denken aan de toeslagenaffaire. Maar daar heb ik de VVD amper over gehoord. Aan verkenner Wouter Koolmees nu de ondankbare taak om de trein niet te laten ontsporen. Wie weet lukt het hem toch, om in de padvinderij sfeer te blijven, akela Yesilgöz te verleiden!

Verjaardagscadeau!

27 oktober 1944 was in Den Bosch de dag waarop de stad los kwam van zijn bezetter. Het was ook de dag dat ik in de kelder van het Carolus Ziekenhuis het los kwam van de baarmoeder. Het ziekenhuis bestaat al heel lang niet meer. Om met de woorden van Descartes te spreken: ‘Ik denk, dus ik besta’. En dat doe ik gelukkig nog steeds. Al gaat het langzaamaan minder soepel. Femke Bol staat in ieder geval sneller op uit de startblokken dan ik. Soms is mijn loopje een beetje wankel, zeker als ik trappen op-en-af loop. Dan voelt het alsof ik een beetje high ben, een jointje rook om in hogere sferen te komen. Een jointje? Dat durfde ik vroeger absoluut niet. Ik wilde alert blijven en alles onder controle houden. Trouwens, dat heb ik nog steeds. Op de fiets alles onder controle houden lukt nog wel, maar in een auto alles onder controle houden? Tja, dat wordt een stuk lastiger.


Op tafel ligt nog steeds een uitnodiging voor mijn rijbewijsherkeuring. Maar ik rijd al een hele poos geen auto meer. De trein of de bus zijn nu mijn vervoermiddel en dat voelt relaxed en prettig. Tsja, dus wat te doen? De auto is passé. Die periode heb ik eigenlijk wel afgesloten. Zo gaan de dingen voorbij. En daar moest ik heel effe aan denken toen ik op mijn verjaardag in de trein zat naar Amsterdam. De stad die nota bene op mijn verjaardag het 750-jarig bestaan vierde. Heel aardig van de stad. Mijn dag begon met een feestelijk en heerlijk broodje Zeedijk van slagerij Vet, daarna een kopje koffie met appeltaart in café Americain en nog een bezoek aan de overzichtstentoonstelling van Erwin Olaf in het Stedelijk Museum.


Erwin Olaf was een van de grootste fotografen van ons land die in zijn vak de grenzen wist te verleggen. Spraakmakend en heel uitdagend. Op mijn verjaardag, naar zijn tentoonstelling gaan, vond ik een mooi eerbetoon aan Erwin Olaf. Maar het kon niet op. Mijn partner had voor mij nog een leuk verjaardagscadeau in petto: Indonesisch eten bij Sama Sebo, het oudste Indonesisch restaurant in Amsterdam, en nog wel in de PC Hooftstraat. Deze luxe winkelstraat is in mijn ogen een typische VVD-straat, helemaal alleen voor de hardwerkende Nederlander, toch Dilan?. Intussen was in de stad de feestverlichting ontstoken. Voor mij, voor alle Amsterdammers én alle landgenoten. Een mooi verjaardagscadeau!

Champagne of campagne

Champagne of campagne? Het scheelt slechts een letter, maar champagne smaakt wel heel anders dan campagne. Nu ben ik van huis niet zo’n champagne drinker ofschoon een glas champagne wel feestelijk is. Feestelijk! Dat kan ik van de campagnes van de politieke partijen niet bepaald zeggen. Op de radio en tv hoor en zie ik ze alleen maar over elkaar buitelende partijleiders die elkaar veel verwijten maken of nou over migratie, zorg of wonen gaat. Een kleuterklas is er niets bij. Het is zoiets van: Ik speel niet meer met jou, want jij bent stout. Het samen zijn is ver te zoeken. De meeste weldenkende mensen in ons land zijn de politiek beu, waaronder ik. Het is soms ook om onpasselijk van te worden. Dilan Yesilgoz heeft het constant over de hardwerkende Nederlander en de ondernemer alsof er geen andere mensen bestaan. In haar ogen bestaan die ook niet. Haar VVD heeft de afgelopen jaren als regeringspartij er mede een grote puinhoop van gemaakt, maar daarover hoor je haar niet. Het gebrek aan zelfreflectie bij is haar nogal groot. 

Maar er lopen meer minkukels rond. Neem nou nieuwkomer Lidewij de Vos van FvD. Ze zei op tv dat de Brexit enorm meegevallen in economische zin. Nou ja zeg, de meerderheid van de Britten wil dolgraag terug in de EU. Ook Caroline van der Plas en haar Monatoetje van de BBB kunnen er ook wat van. Ze zijn vooral goed in het ontkennen. Nou lijkt het of ik alleen maar kritiek heb op vrouwen. Dat is absoluut niet mijn bedoeling. Er zijn ook dijken van vrouwen in de politiek. Te veel om op te noemen!

En nu de mannen. Nee, ik ga het niet over minkukel Wilders hebben. Wel over de gedoodverfde premier Henri Bontenbal van het CDA en Chris Stoffels van de SGP. Beide zijn nogal christelijk van aard, dat mag natuurlijk. Henri Bontenbal vindt dat religieuze scholen mensen die anders geaard zijn mogen weigeren, ook al botst dat met artikel 1 van de grondwet, dat gaat over gelijke behandeling van iedereen. Simpel gezegd vindt hij dat die spanning mag blijven bestaan. Stel dat hij premier wordt, dan kan hij onmogelijk premier worden van alle Nederlanders. Dat schuurt. Sterker: ik vind dat niet kunnen. 

En dan Chris Stoffer van de SGP. Hij is nogal fel op abortus, want kinderen zijn een geschenk van God. Bij het tv-programma van Eva Jinek kreeg hij behoorlijk om zijn oren, en terecht. Om de aandacht hiervan af te leiden gaat hij nu gekleed in een oranje overall her en der aardappelen uitreiken, alsof de hongerwinter is uitgebroken. Stoffer wil graag aandacht vragen voor voedselzekerheid en duurzaam voedsel. Nou zullen de aardappels in zijn beleving ook wel een geschenk van God zijn. Net als hijzelf. Voor mij mag de voorman van de SGP met stoffer en blik zo in de kliko. Gelukkig is het bijna gedaan met de campagnes. Champagne of campagne? De keus is niet moeilijk: een glas champagne natuurlijk!