Het nieuwe oud

Het nieuwe jaar is amper twee weken oud en het wordt alleen maar gekker. Ik weet niet meer in welk tijdperk we leven. Er gebeuren zoveel dingen wereldwijd die het daglicht niet kunnen verdragen. Zijn we terug in de prehistorie of in het VOC tijdperk? Wie het weet mag het zeggen. Het landpikkertje is ineens een populair spel geworden.

Vroeger als kind speelde ik met andere kinderen ook dit spel, maar wel op een onschuldige manier, ofschoon er wel een zakmes aan te pas kwam. Hoe ging dat ook alweer? We trokken een groot vierkant in het zand en verdeelden dit op in vier landen. Je gooide dan met je zakmes in een ander land, zeg maar Groenland, en probeerde zo om je land te vergroten. Maar dat onschuldige spelletje spelen is heel lang geleden. Voor mij is het een spelletje uit de oude doos.

Oud! Dit woord oud brengt mij bij een pas verschenen boek van hoogleraar Tineke Abma over ouder worden. Want ja, we worden ouder, maar dat is geen ramp volgens haar. De hoogleraar stipt in haar boek liever positieve kanten aan van het ouder worden. Zo moeten we een voorbeeld nemen aan Picasso. Ik weet niet of ik dat nou zo’n geslaagd voorbeeld vind. Als ik aan hem een voorbeeld zou moeten nemen, dan heb ik iets niet goed gedaan. Maar daar is het nu te laat voor. Of kan het nog wel? Als ik misschien in termen van nieuw oud ga denken. 

Hoogleraar Tineke Abma heeft namelijk haar boek de titel ‘Nieuw Oud’ meegegeven. En vooral gekeken vanuit een waarderende blik op oudere mensen, dit omdat jeugdig zijn tegenwoordig de huidige norm is. We zijn het liefst jong en hebben negatieve associaties bij ouderdom. Vandaar dat het druk is bij de cosmetisch chirurg, ook een soort van Picasso. 

Ouderen zeggen vaak dat 'de ander' oud is. Dat zeg ik ook altijd. Toch zijn in de algemene beeldvorming wij 'ouderen' grijs en hulpbehoevend. Wij ouderen kijken graag naar series op Omroep Max. Ik ook trouwens. Er zijn dus heel veel grijze duiven. Het Centraal Bureau voor de Statistiek spreekt van een toenemende 'grijze druk'. In haar boek spreken hedendaagse ouderen zich uit. Hedy d'Ancona (87) noemt het oud zijn 'zachte uitsluiting'. Oud-politicus Jan Pronk (85) viel het op dat hij alleen nog wordt benaderd over het verleden.''

Tja, het is toch ook zo, want de toekomst legt het af tegen het verleden. Toch noemt de auteur ons de 'nieuwe ouderen'. Misschien een troost. Maar waarin verschillen wij van de oudere ouderen? De auteur: "De nieuwe ouderen leven in een onderhandelingssamenleving. Daarin kom je voor jezelf op. Bovendien zijn ouderen ook nog eens reisvaardiger geworden”. Vertel mij wat. En zo worden we volgens Tineke Abma op een andere manier oud. Zet je een andere bril op, dan zie je andere dingen, voegt ze eraan toe. Nou Tineke, ik koop regelmatig een nieuwe bril. Alleen het zicht wordt er niet veel beter op en de kwaaltjes niet minder. Hoezo ben ik het nieuwe oud?